ATELIER ROB VREESWIJK
Architectuur, Interieur en Meubel
Schoolplein als buurtplein voor de Carolusschool
Schoolplein als buurtplein voor de Carolusschool









De school en directe omgeving hebben een aantal problemen in zich. Deze zijn met name veroorzaakt door het raakvlak tussen het nieuwe Kortenbos en (de achterkant) het oude Westeinde en manifesteren zich in de stedelijke ruimte die ontstaan is tussen deze twee gebieden. In dit gebied ligt nu ‘het parkeren apart’ (veld A),   ‘het schoolplein’ (veld B) en ‘een buurtplein’ (veld C) als onderdeel van de aanpak van het schoolplein van de R.K. Basisschool Carolus (tekening d.d. 19 november 2012) maar ook een parkeerplaats voor de aangrenzende woningen; allen in een ongedefinieerde stedelijke ruimte. De huidige (ontstane ?) inrichting van deze ruimte en het geveldecor van de architectuur levert geen positieve bijdrage aan de kwaliteit en positieve beleving van deze stedelijke ruimte. Enkele kenmerken die een negatieve invloed hebben op de beleving van deze ruimte zijn:
1. De 2 entrees aan de achterzijde van het stadsklooster waarvan 1 is dichtgezet.
2. De vele hekken, verschillend in uitvoering en hoogte.
3. De beschilderde gevels die graffiti gevoelig zijn en een halve kunstschilderwerk op de gevel.
4. De vele, grote gesloten gevelvlakken in de achtergevels van het stadsklooster.
5. De ‘verborgen’ terugliggende entree van de Carolusschool.
6. De vernauwde doorstroom op het trottoir door boom, verlichtingsmast en parkeren.
7. De vele versteende en eenduidige betonnen verharding.
Het is lovenswaardig van de school om de inrichting van het huidige schoolplein te herzien en het is lovenswaardig van de gemeente om ‘het groene buurtplein’ (veld C) hierbij te betrekken. Verschillende eigendommen in een ruimte moeten als één gezien worden om te kunnen verbeteren. De intentie is om een nieuw, goed ‘plein’ te maken wat gebruikt kan worden door school én buurt.

Hieronder een opsomming van ingrepen die wij voorstellen:
PARKERENWij vinden dat de inrichtingsvlekken als aangegeven op bovenvernoemde tekening verbeterd kan worden. Met name het eigen parkeren, de 2 entrees van het stadsklooster en de noodzakelijk afscheiding ervan en het gevolg voor het bewonersparkeren, is geen verbetering op wat er nu is. Er dient een eenduidig parkeerveld te wordt gemaakt waarbij het parkeren van de school en het bewonersparkeren in één ruimte wordt ondergebracht. De wanden van deze ruimte worden gedefinieerd door de gevels van het klooster en niet meer door hekken. Het eigen parkeren van de school wordt afgesloten van het openbaar parkeren middels afsluitvoorzieningen (slagboom, poller of beugels) waardoor alleen de leraren deze kunnen gebruiken. Tevens kan deze ontsluitingsweg voor het eigen parkeren gebruikt worden als ‘kiss and ride’ voor de ouders waardoor opstoppingen aan de Kortenbos worden vermeden. Door het opnieuw aanleggen van de vernauwde doorstroom op het trottoir aan de Kortenbos vervallen 3 openbare parkeerplaatsen maar door de gedeeltelijke herinrichting van het parkeerveld in combinatie met het eigen parkeren, worden er 7 openbare parkeerplaatsen bijgemaakt.

SCHOOLPLEIN + BUURTPLEIN = ÉÉN PLEINDoor de ingreep van het parkeren als hierboven omschreven, worden ‘het schoolplein’ (vlek B) en ‘het buurtplein’ (vlek C) eenduidiger in vorm. De nieuwe, afwijkende bestrating van dit plein in tegenstelling tot de grijze betonnen trottoirtegels versterkt dit. Het zwarte lage hek uit het buurtpark Kortenbosch (±1 m. hoog) wordt doorgezet langs het trottoir aan het Kortenbos voor de school langs, naar het parkeerterrein. Hier krijgt het hek een verhoging om het kooivoetballen veiliger te maken en loopt door, voor de gesloten gevel van de uitbouw van het stadsklooster langs. Aan beide uiteinde van dit gezamenlijke plein komen de entrees met wildroosters (hierdoor kunnen geen honden op het plein komen). Deze entrees naar het plein staan niet haaks op het trottoir maar er evenwijdig aan. Door de entreepoorten hier te plaatsen en niet halverwege, zijn de huidige voorzieningen (hekken) om plotseling oversteken te voorkomen, overbodig. Hoe minder hekken, hoe beter Deze entreepoorten gaan tijdens schooluren dicht en zijn buiten schooluren open zodat de buurt hier gebruik van kan maken. Of de hoge hekafsluiting van ‘het buurtplein’ (vlek C) naar de schooltuinen hiermee kan vervallen is ter overweging. 

GROEN. 
Op deze plek is het groen ondervertegenwoordigt; het steen overheerst. Toch is groen hier, op de juiste manier toegepast, van wezenlijk belang om de omgeving te verzachten. Groen kan, indien verkeerd ingezet, de onveiligheid vergroten. Juist hier is het belangrijk dat de sociale controle op het plein verbeterd wordt. Wij stellen een aantal groene ingrepen voor die noodzakelijk zijn om te verbeteren.
1. Om de vernauwde doorstroom op het trottoir aan de Kortenbos te verbeteren, zal die ene grote Iep verdwijnen. De boom is te groot om te worden verplaatst. De stam kan gebruikt worden als speel-element op het buurtplein.
2. Het hoge hek ter plaatse van het kooivoetbalveldje wordt langs de gesloten gevel van de uitbouw van het Stadsklooster doorgezet. De gevel is nu op deze plek donkerbruin geverfd tegen graffiti en zal waarschijnlijk regelmatig moeten worden geverfd. Tegen het hoge hekwerk voor deze gevel langs, voorkomt een groene klimplant de mogelijkheid om nog op deze graffiti aan te brengen.
3. De blinde kopgevel van de uitbouw van het Stadsklooster is uitermate geschikt als ‘groene gevel’. De gevarieerdheid aan beplanting en het eventueel ‘s-avonds aanlichten heeft een enorme positieve impact op de omgeving. Dit ’s-avonds aanlichten van deze groene gevel is van wezenlijk belang omdat juist deze gevelzijde een groot zwart vlak is, door het ontbreken van de binnenverlichting van de school in de avonduren.
4. Door de interne structuur van de school, ligt de entree aan de Kortenbos ongemakkelijk verscholen. Om dit te veraangenamen worden er op het dak van de laagbouw plantenbakken gezet met hoog groeiende beplanting. Ook deze beplanting wordt ’s-avonds aangelicht. De potten voor deze beplanting op het dak kunnen van kunststof zijn die van binnenuit verlicht worden. Gedacht kan ook worden aan een plantenpotten-versier project door de leerlingen van de school.
5. De 8 Platanen en 1 Esdoorn op ‘het buurtplein’ (vlek C) veraangenamen de beleving van de ruimte en blijven zeker gehandhaafd.
6. De 4 haagbeuken die nu evenwijdig aan de Kortenbos op het schoolplein staan vormen een ‘wand’ waardoor de sociale controle vanuit de tegenoverliggende woningen wordt belemmerd. Deze bomen kunnen verplaatst worden naar de Korte Vleerstraat langs de ontsluiting van het parkeerveld voor de gesloten gevel van het stadsklooster. Hier hebben ze geen negatieve invloed op de sociale controle en verzachten de stenige achtergevel van het Stadsklooster.

VERLICHTING. 
Aan de huidige verlichting in deze stedelijke ruimte is onvoldoende en onzorgvuldig aandacht besteed. Het is belangrijk om hier zorgvuldig mee om te gaan, juist op deze plek. De aanlichting van de groene gevel en de hoog groeiende beplanting op het lage dak als hierboven omschreven, is van groot belang. Dat het gehele schoolplein in donkere periode wordt aangelicht is onnodig en zonde van de energie. Wij stellen één gecombineerde verlichting voor die zowel de openbare straat aanlicht als het plein. De verlichting van de openbare straat gebeurt constant en volgens de normen van de gemeente; de verlichting van het plein volgens het principe van de ‘slimme openbare verlichting’. Deze verlichting brand bij het niet gebruiken van het plein op 20% van het vermogen. Bij betreding van het plein gaat de verlichting naar een hoger vol vermogen. Voor de werking van dit principe zie: http://www.youtube.com/watch?v=09AcX_LBQYI&feature=player_detailpage.

INRICHTING. 
De inrichting van dit plein moet zowel geschikt zijn voor de school als de buurt. In het buurtpark Kortenbosch bevinden zich een aantal speelvoorzieningen en meer van dezelfde voorzieningen op deze plek is onzinnig. De wens van de school en de omgeving vragen om een specifieke inrichting. We stellen een aantal velden voor en een aantal elementen. De velden hebben een afwijkende, zachte bestrating voor activiteit; een klimmuur (veld A), een voetbalveld (veld B), een hinkel-en springveld (veld C) en een jeux-de-boule veld (veld D). De elementen zijn robuust en staan op schijnbaar willekeurige plekken en zijn voor passiviteit; zwerf-en leunkeien,  een reuzen zitplek, een hangijzer, een omgevallen boom etc. Deze elementen zijn op eigen wijze bespeelbaar, robuust en vandaalbestendig of kunnen dit wel aan. Om meer groen op het plein te krijgen kunnen overgedimensioneerde bloempotten gebruikt worden met diverse bloeiende- en eetvruchtdragende beplanting.

12 december 2012, Rob Vreeswijk architect AvB + Zina Al Edany architect AvB, Den Haag / Baghdad in opdracht van Halsema Hoveniers en de gemeente Den Haag.